Op orchideeënsafari in de Vercors - dekkerfotografie

Op camping Le Gallo Romain beginnen de eerste orchideeën te bloeien. Het is heerlijk rustig op dit in een lieflijk dal gelegen terrein. Eigenlijk vormt de camping een open plek in het voorjaarsbos. Grote groene hagedissen kruipen onder de struiken vandaan om van het prille zonnetje te genieten. Vogels zingen dat het een aard heeft. Kortom, het is mei, de mooiste maand van het jaar.

Adam en Eva

Campingbaas John Deeben – een van de vier eigenaren van de camping – gaat graag de berg op met zijn gasten. Ook deze ochtend in de meivakantie staan er weer een stuk of twintig gasten klaar bij het restaurant. Het doel van vandaag is de 1308 meter hoge Pierre Chauve en dan vooral de duizenden orchideeën op weg ernaar toe. De wandeling is niet lang of erg moeilijk. Vanaf de Col de Tourniol is het een goed uurtje lopen. Het pad voert door bergweides en beukenbos.

Omdat het een lange winter is geweest met bergen sneeuw, komt de flora langzaam op gang. Echte vroege bloeiers zoals slanke sleutelbloem, vleugeltjesbloem en anemonen geven echter al volop kleur aan het gras. Vooral de weides met sleutelbloemen zijn knalgeel. Indrukwekkend. De wandelaars zijn echter uit op de orchideeën die hier veel groeien. Overal staan ze, maar vaak nog in knop. De vlierorchis is het talrijkst. Deze maffe plant bloeit of knalgeel of dieprood.

Samen maken ze de bonte wei nog een stuk bonter. In het Zweeds heet deze orchidee Adam en Eva, vanwege die sterk uiteenlopende kleuren. Langzaam komen we hoger. Op een uitgestrekt plateau waarschuwt John ons beheerst maar dringend. Vanaf de rand van het plateau duikt de rotswand honderden meters de diepte in. De brokkelige kalksteen kan erg verraderlijk zijn. Ver van de rand blijven dus. Ook hier staan overal orchideeën, maar vaak nog in knop. De statige mannetjesorchis bloeit al wel, met dieprode, bijna paarse bloemen. De fikse stengel komt uit een toef glanzende, gevlekte bladeren. De aangebrande orchis begint hier en daar net te bloeien. Die plant heet zo omdat de knoppen donker chocoladebruin zijn, zo bruin als een Magnum van Ola. Op de bergweide richting top ligt overal poep van herten. Gemzen zitten hier ook. Ze laten zich echter niet zien, daarvoor is de groep te lawaaierig. ’s Ochtends om een uurtje of zes maken we meer kans. Even later staan we boven. Het uitzicht is fenomenaal, zo ver als je hier kunt kijken is ongeëvenaard. In de verte ligt Valence, met daarachter de witte rotsen van Crussol. Voor ons ligt de licht golvende vlakte tussen de Rhône en de rand van de Vercors.

De akkers en weiden, boerderijen en wegen lijken te zijn weggelopen uit Madurodam. Barbieres, de thuishaven van camping Le Gallo Romain, ligt weggestopt in een groen dalletje, precies op het punt waar de rotswanden van de Vercors uit de vlakt omhoogrijzen. John is een uitstekende ambassadeur van de Vercors. Zelfs hier op de top wil hij zijn verhaal kwijt. Vol vuur vertelt hij over het Parc Naturel, over de vele vogels die hier broeden en over de intrigerende landschappen. Geboeid luisteren we over de wolven die het park hebben veroverd, over de gieren die aan de zuidrand van Vercors broeden en over de steenarend die dagelijks over de camping vliegt. En dan hebben we het nog niet eens over de berensporen die iemand onlangs vond….

Elegant

Voor orchideeën hoef je niet persé de berg op. Tegenover de camping groeien er ook genoeg. Op de schrale hellingweitjes staan er honderden, knalgeel, donkerpaars en diepgroen. Mr. Green, een enthousiaste Engelse kampeerder, weet precies waar alle bijzondere planten staan, van de minuscule vliegenorchis tot het elegante vrouwenschoentje. Die laatste gaat door voor de mooiste orchidee van Europa. Overal zeldzaam, maar in de Vercors niet. Gelukkig maar. Niet alleen hier bij de camping in Barbieres is het raak, ook in het dal achter de camping in Rochefort-Samson raken natuurliefhebbers niet uitgekeken. Ook hier duizenden orchideeën waarvoor wandelaars uit heel Frankrijk naar dit gebied af reizen. Paarden en koeien grazen er kalm tussen de bomen. Precies goed, dit beheer van zo’n bijzonder stuk grond. De beesten zorgen ervoor dat het grasland niet dichtgroeit. Hoger in de heuvels grazen schapen de orchideeënweitjes af. Daar zijn het vooral de roze en zwarte nigritella’s die de show stelen. Ze ruiken heerlijk naar vanille. Zo gauw de boeren de begrazing staken – in de bergen of in het dal – is het gedaan met de nigritella’s en andere orchideeën, omdat ruige grassen en struiken dan het heft in handen nemen. Een bonte schare vlinders, reptielen en krekels verdwijnt samen met de orchideeën.

Hagelwitte rotsen

Orchideeën houden van licht en warmte. Daarom staan de meeste planten op de open stukjes in de luwte. Hier op de rand van berg en dal moeten de orchideeën zowel hitte als intense koude kunnen verdragen. Wat verderop, bij de magistrale ruïne van kasteel Crussol, is het klimaat een stuk zachter. Daarom gaan we daar verder op zoek naar orchideeën. Warmteminnende planten en dieren gedijen hier uitstekend in dit mediterrane stukje in het Rhônedal. De hagelwitte rotsen waarop de burcht gebouwd is, steken hoog boven het Rhônedal uit.

Kuieren bij Crussol is heerlijk en eenvoudig. Je parkeert je auto bij de café halverwege de heuvel en volgt het zandpad naar de top van de heuvel. Dat kost hier nauwelijks moeite, want vanaf de parkeerplaats is de top niet ver meer. Links en rechts van het pad liggen bos, struweel en kleine stukjes grasland met een bonte flora. Rond de burcht groeien duizenden orchideeën, van de kleine zadelorchis tot het ‘leger’ forse soldaatjes. De bruine orchis is hier bijna een meter hoog en telt meer dan 100 bloemen. Her en der staat de gele Provence-orchis, soms samen met de paarse harlekijn. Over de fleurige graslandjes fladderen intens gekleurde parelmoervlinders en koningspages. Het is hier prachtig. Franse gezinnen komen hier en masse picknicken en lekker luieren in het gras. De stad Valence ligt dan aan je voeten, terwijl het water in de Rhône traag voorbijtrekt. Iets verderop ligt de ruïne. Crussol is een burchtruïne uit het boekje. Al halverwege de helling ligt de eerste weermuur, dan volgt de tweede en derde. Pas bovenop de heuvel staan de restanten van wat ooit een gigaburcht moet zijn geweest. Alle muren zijn uit hetzelfde verblindend witte kalksteen opgetrokken. Dat moet een heidens karwei geweest zijn. Terwijl we doorlopen schieten overal hagedissen weg op zoek naar een veilig plekje. Vogels als de zwarte roodstaart en de roodborsttapuit trekken zich maar weinig van ons aan. Ze zijn gewend aan wandelaars. Natuur en wandelplezier gaan hier, op de rand van Drôme en Ardeche, uitstekend samen.


***********************************************************************************

Verrassende natuur in de Vercors

De Vercors ligt ingeklemd tussen de rivieren Drôme en Isère, in de beide gelijknamige Franse departementen. Een gebied vol contrasten, bestaande uit een heuvelig kalksteenplateau tussen twee evenwijdig van noord naar zuid lopende bergruggen. De weste­lijke rug bestaat uit heuvels tot 1350­ m hoogte. De oostelijke bergrug is een in­drukwekkende vijftig kilometer lange muur van steen met de hoogste top van het gebied, de 2341 m hoge Grand Veymont. Beken en rivieren hebben een aantal diepe en specta­culaire kloven in het kalksteen uitgesleten. Het plateau zelf is een weidse en golvende vlakte met bossen, graslanden en jeneverbesstruwelen met een streng alpien klimaat. Het klimaat in het zuiden wordt beïnvloed door de Middellandse zee. Daar kun je in januari al buiten lunchen onder een bloeiende amandelboom, ter­wijl hogerop wordt gelanglauft. Dit bijzondere natuurgebied – 135.000 hectare groot – is in 1970­ uitgeroepen tot Parc Naturel Regional. ************************************************************************************************

Orchideeën vechten terug

Het is misschien moeilijk voor te stellen, maar de orchideeën vormen één van de talrijkste en meest succesvolle plantenfamilies ter wereld. Er zijn meer dan 25.000 soorten van de Noordpool tot de tropen. In Europa zijn er ongeveer 250 soorten, in Nederland een goede 30. De dwergorchis is de orchidee met de kleinste bloemen – slechts enkele millimeters groot – en het vrouwenschoentje de grootste. Orchideeën zoeken vaak bijzondere plekjes op, bijvoorbeeld waar veel kalk in de bodem zit of waar bronwater omhoog komt.

Voor natuurkenners zijn orchideeën vaak een aanwijzing voor een bijzonder milieu. Door ontginning, ontwatering en intensieve landbouw zijn veel orchideeën verdwenen. Maar de natuur vecht terug, want tegenwoordig vinden we ze vaak in nieuw aangelegde natuurgebieden, bermen en parken. Ophrys drumana Ophrys aurelia Ophrys araneola Ophrys holoserica

Powered by SmugMug Log In